沙马内拉(sāmaṇera,即沙弥)的十戒,材料里有完整的巴利原文,出自律藏·大品·根本与注释文献。
**十戒的十条(依《(VN)Mahāvaggapāḷi》[律藏·大品·根本] 的次序)**
佛陀允许沙马内拉受持十条学处(dasa sikkhāpadāni),即:
1. Pāṇātipātā veramaṇī — 离杀生
2. Adinnādānā veramaṇī — 离不与取
3. Abrahmacariyā veramaṇī — 离非梵行
4. Musāvādā veramaṇī — 离妄语
5. Surāmerayamajjapamādaṭṭhānā veramaṇī — 离谷酒、果酒等放逸处的酒类
6. Vikālabhojanā veramaṇī — 离非时食
7. Naccagītavāditavisūkadassanā veramaṇī — 离观听歌舞伎乐
8. Mālāgandhavilepanadhāraṇamaṇḍanavibhūsanaṭṭhānā veramaṇī — 离佩戴花鬘、涂香、装饰、打扮
9. Uccāsayanamahāsayanā veramaṇī — 离高广床座
10. Jātarūparajatapaṭiggahaṇā veramaṇī — 离接受金银
原文:「anujānāmi, bhikkhave, sāmaṇerānaṃ dasa sikkhāpadāni ... pāṇātipātā veramaṇī, adinnādānā veramaṇī, abrahmacariyā veramaṇī, musāvādā veramaṇī, surāmerayamajjapamādaṭṭhānā veramaṇī, vikālabhojanā veramaṇī, naccagītavāditavisūkadassanā veramaṇī, mālāgandhavilepanadhāraṇamaṇḍanavibhūsanaṭṭhānā veramaṇī, uccāsayanamahāsayanā veramaṇī, jātarūparajatapaṭiggahaṇā veramaṇī」
义注与复注的同一份列举
《(SP) Mahāvagga-aṭṭhakathā》[律藏·大品·义注] 引同一段:「pāṇātipātā veramaṇī ... jātarūparajatapaṭiggahaṇā veramaṇī」
《Vinayasaṅgaha-aṭṭhakathā》[律藏·律摄·复注] 亦重述此十条 。
受戒时逐条念诵的形式
《Khuddakapāṭhapāḷi》[小部·根本] 起是「Dasasikkhāpadaṃ」这一诵文,逐条作「…veramaṇī-sikkhāpadaṃ samādiyāmi」(我受持离…之学处):
- 「Pāṇātipātā veramaṇī-sikkhāpadaṃ samādiyāmi.」
- 「Adinnādānā veramaṇī-sikkhāpadaṃ samādiyāmi.」
- 「Abrahmacariyā veramaṇī-sikkhāpadaṃ samādiyāmi.」
- 「Musāvādā veramaṇī-sikkhāpadaṃ samādiyāmi.」
- 「Surāmerayamajjapamādaṭṭhānā veramaṇī-sikkhāpadaṃ samādiyāmi.」
- 「Vikālabhojanā veramaṇī-sikkhāpadaṃ samādiyāmi.」
(前五条与在家人五戒的前四条相同,但第三条在家人为「离欲邪行」,沙马内拉则为「离非梵行」,即完全离淫欲。)
一点辨析
沙马内拉十戒的第六至第十条(离非时食、离观听歌舞、离涂香装饰、离高广床座、离金银),是把在家人五戒之外的几条另立出来,因此总数成为十条。《(DN) Pāthikavaggapāḷi》[长部·波梨品·根本] 列举在家人五戒时即止于前五条:「pāṇātipātā veramaṇī, adinnādānā veramaṇī, kāmesumicchācārā veramaṇī, musāvādā veramaṇī, surāmerayamajjappamādaṭṭhānā veramaṇī」 。
另外,词语「dasasikkhāpada」在《T-Pāḷi-Myanmar》与《Pali Myanmar》词典中的释义为:十条学处、戒的集合(巴利原文作 dasa+sikkhāpada,引 Nirutti 352)。